Η πλειοψηφία των καλλιεργήσιμων εκτάσεων του Δήμου Αμυνταίου αξιοποιείται για   αροτραίες καλλιέργειες, με κυρίαρχα τα σιτηρά - κυρίως το σκληρό σιτάρι και το κριθάρι - ενώ ακολουθούν το καλαμπόκι, τα ζαχαρότευτλα και η μηδική. Οι καλλιέργειες αυτές εντοπίζονται σε ολόκληρο το πεδινό, ημιορεινό και ορεινό ανάγλυφο της περιοχής, διαφέροντας φυσικά σε έκταση και ένταση ανάλογα με τη γεωμορφολογία και τις υπάρχουσες εκτάσεις κάθε οικισμού.

Πέρα, όμως, από αυτές τις πιο συνηθισμένες καλλιέργειες, βασικό χαρακτηριστικό της τοπικής αγροτικής παραγωγής είναι μία σειρά από προϊόντα, τα οποία χαρακτηρίζουν συγκεκριμένους οικισμούς ή και περιοχές του Δήμου Αμυνταίου. Από αυτές τις καλλιέργειες ξεχωρίζουν οι βέργες και τα φασόλια στο Βαρικό, τα σπαράγγια στον κάμπο της Βεγόρας, τα κρεμμύδια στις Πέτρες, οι πιπεριές στον Αετό, οι πατάτες στο Σκλήθρο, οι δενδροκαλλιέργειες της περιοχής του Φιλώτα κλπ.

Βέβαια, η περιοχή είναι σε πανελλήνιο και διεθνές επίπεδο γνωστή εδώ και δεκαετίες για την αμπελοκαλλιέργεια, μία κατεξοχήν παραδοσιακή παραγωγική δραστηριότητα των κατοίκων. Η κυρίως αμπελοοινική ζώνη του Δήμου βρίσκεται ανάμεσα στις λίμνες Πετρών και Βεγορίτιδα, η οποία σύμφωνα με ειδικές μελέτες χωρίζεται ουσιαστικά σε τρεις περιοχές με σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Η πρώτη περιοχή που βρίσκεται στο χαμηλότερο υψόμετρο στις όχθες τις λίμνης των Πετρών ενδείκνυται για την παραγωγή λευκών και ροζέ οίνων. Η δεύτερη περιοχή με το υψηλότερο υψόμετρο, με εδάφη στραγγιζόμενα και με κλίσεις, ενδείκνυται για την παραγωγή ερυθρών οίνων ποιότητας. Στην τρίτη ενδιάμεση περιοχή υπάρχει η δυνατότητα παραγωγής οίνων όλων των τύπων.

Όλα αυτά τα μοναδικά χαρακτηριστικά, καθώς και η ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων έχουν ως αποτέλεσμα το χαρακτηρισμό της περιοχής ως Ζώνη Ονομασίας Προελεύσεως Ανωτέρας Ποιότητας Κρασιού Αμυνταίου (Ο.Π.Α.Π - V.Q.P.R.D.).

Η κύρια ποικιλία της ζώνης είναι το Ξινόμαυρο και με βάση αυτήν αναγνωρίζονται σαν Ο.Π.Α.Π. Αμυνταίου οι οίνοι: Ερυθρός ξηρός, Ροζέ αφρώδης, Ροζέ ξηρός και ημίξηρος και Ερυθρός ημίγλυκος. Το Ξινόμαυρο αποτελεί ποικιλία ζωηρή και παραγωγική, η οποία στην περιοχή του Αμυνταίου, λόγω των κλιματολογικών συνθηκών, ωριμάζει αργά και μερικές φορές ατελώς, όπως ακριβώς συμβαίνει με τις ποικιλίες που καλλιεργούνται στις αμπελουργικές περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια ο αμπελώνας της περιοχής έχει εμπλουτιστεί με την καλλιέργεια ελληνικών ποικιλιών αμπέλου (ροδίτης, λαγόρθι), αλλά κυρίως με ξενικές ποικιλίες, όπως το cabernet sauvignon, το sauvignon blanc, το chardonay, το merlot, το syrah, το traminer κ.α.